Boukje Heddema

Drijfhout kunst en Textieldesign

Kala Katoen

Op het moment dat je weet dat het anders moet en anders kan, dan moet je daar wel gewoon je verantwoordelijkheid in nemen.

De katoenindustrie zoals wij hem nu kennen is een zeer vervuilende vorm van landbouw. 25 % van al het wereldwijde landbouwgif gaat op aan de katoenteelt. Het verbruik van water is zo schrikbarend hoog dat meren droogvallen en rivieren leeg zijn. Helaas is de teelt van katoen zo grootschalig dat biodiversiteit niet meer voorkomt. Ook biologisch katoen heeft zo haar kanttekeningen, het gifgebruik is wel veel minder, maar het waterverbruik en biodiversiteit worden hier niet mee aangepakt. Omdat we zo min mogelijk willen betalen en bedrijven zoveel mogelijk willen verdienen worden werknemers en telers uitgebuit en te weinig betaald. Niet alleen in loon maar denk ook aan de (financiële) afhankelijkheid die bijvoorbeeld een pesticide-firma creëert. Dit is onwenselijk en ook niet gezond.

Dit kan zo niet langer, maar hoe dan…

Als natuurliefhebber en hobby hiker geniet ik van variëteit in het landschap en de daarbij horende dieren. Ga ik er in de natuur op uit, dan zoek ik variatie, dat vind ik belangrijk en daar word ik blij van. Ik denk dat variatie en kleinschaligheid ook echt bij een betere toekomst hoort. Een paar maanden geleden las ik zomaar een stukje over verschillende soorten katoenplanten. De katoen waar onze kleding van is gemaakt is maar 1 soort in de vele soorten die bestaan. Tot de tweede wereldoorlog waren er nog andere soorten in omloop maar door de schaalvergroting in teelt als ook machines, is Amerikaanse katoen de enige soort die we nog gebruiken. Ik werd nieuwsgierig en dook verder in de wereld van katoen. Na lang zoeken naar die andere variëteiten kwam ik in een kleine regio in India terecht. Daar wonen en werken nog enkele tiental families samen in de teelt en verwerking van een bijzondere katoenplant. Kala katoen.

En wat ik toen ontdekte maakte mij blij, heel blij.

Kala katoen is een oer-katoen wat al zo’n 5000 jaar bestaat. In die tijd heeft Kala katoen zich op haar eigen tempo aangepast aan het klimaat en haar omgeving. Kala katoen heeft zeer weinig water nodig om te groeien en heeft door haar sterke gestel geen pesticides nodig. Ter illustratie; in Nederland valt gemiddeld 800 mm water per jaar, Kala katoen kan probleemloos groeien met minder dan de helft, zo’n 300mm (denk aan Spanje). Alle Kala katoen wordt daardoor alleen door regenwater gevoed, ook in drogere periodes. Het mooie van Kala katoen is dat het verhaal hier niet stopt, uit de zaden van de katoenplant wordt olie geperst en het restafval van de bol wordt aan de koeien gegeven als voedsel. De koeien bemesten uiteindelijk weer de grond, overmatige kunstmatige bemesting heeft Kala katoen nl niet nodig. Deze vorm van landbouw is voor de teler veel minder intensief want hij hoeft tussentijds niet te sproeien en te spuiten en de boer is daarnaast financieel niet afhankelijk gemaakt van pesticide- en mestbedrijven.

De vezel van Kala katoen is wel meer uitdagend om te verwerken en wordt om die reden alleen handgeweven. De wevers krijgen hiervoor een fatsoenlijk loon. Qua feel kun je de Kala katoen vergelijken met linnen, vind ik zelf. Iets ruwer dan de huidige plof katoen maar toch heel fijn om te dragen.

Ik wilde hier wat mee, dit voelde voor mij goed. Niet alleen is deze vorm van katoen goed voor de aarde maar ook goed voor de mens.

Alles in zijn kracht en waarde.

Ik heb uiteindelijk contact gezocht met een familie wat Kala katoen verwerkt. Ze hebben een weverij en een ontwerpstudio/winkel. In een teampje van 4 gaan ze er samen voor. Voor mij hebben ze 2 prachtige sjaals ontworpen, natuurlijk geverfd en handgeweven. Sjaals die heel mooi aansluiten in onze westerse levensstijl met boho vibe.

Ik ben ape trots dat ik dit mooie stuk echt duurzaam katoen aan jullie mag laten zien. Door te werken met een lokaal katoen waar iedereen zijn voordeel uit haalt. Iets wat bijdraagt aan biodiversiteit en duurzaamheid is iets waar ik heel erg blij van wordt. Kala katoen verdient echt een kans meer bekend te raken bij het grotere publiek, ik werk daar graag aan mee.

Je vind mijn sjaals in mijn etsy shop shiboristudionl.etsy.com/




(Heb je als winkel interesse om mijn sjaals te verkopen, neem dan even contact op voor de mogelijkheden)